Pompa ciepła gruntowa czy powietrzna? Klimat Konina

Pompa ciepła gruntowa czy powietrzna? Żeby wybrać, trzeba wiedzieć, jak działa. Pompa ciepła nie wytwarza ciepła ze spalania, tylko przenosi je z otoczenia do instalacji w domu. W Koninie ta różnica jest dobrze widoczna. Przez dekady ciepło dla miasta dawały elektrownie na węgiel brunatny z okolicznych odkrywek [L1], a dziś sieć MPEC grzeje biomasą, odpadami i wodą geotermalną [L2]. Domowa pompa robi coś podobnego jak geotermia, tylko na małą skalę i z płytszego źródła. Poniżej wyjaśniamy, co z tego wynika przy doborze urządzenia dla domu w Koninie.

Pompa ciepła gruntowa czy powietrzna – skąd bierze ciepło

Czynnik chłodniczy odparowuje w wymienniku zewnętrznym nawet przy mrozie i odbiera wtedy ciepło z powietrza, gruntu albo wody. Sprężarka podnosi jego temperaturę, a w skraplaczu ciepło trafia do wody grzewczej. Prąd zasila głównie sprężarkę. Na jedną kWh prądu dostajesz kilka kWh ciepła, a ten stosunek to COP. Wartość sezonowa to SCOP [S13].

Dla porównania miejska geotermia: otwór GT-1 na Wyspie Pociejewo daje wodę o temperaturze 97,5°C z głębokości 2 660 m, a ciepłownia ma moc 8,1 MWt [L3]. Domowa pompa gruntowa korzysta z odwiertów zwykle 30–100 m [S23], gdzie grunt jest wielokrotnie chłodniejszy niż woda z GT-1. Dlatego potrzebuje sprężarki, a geotermia głęboka – tylko wymiennika.

Konińska zima w liczbach

Pompa powietrzna pracuje tym wydajniej, im cieplejsze jest powietrze. Dane klimatyczne dla Konina [L13]:

Miesiąc	Średnia dobowa	Średnie minimum	Wilgotność
grudzień	−0,4°C	−2,8°C	93%
styczeń	−2,7°C	−5,5°C	93%
luty	−1,0°C	−4,3°C	90%
marzec	3,0°C	−1,5°C	82%

Wynika z tego, że większość sezonu grzewczego pompa przepracuje przy temperaturze od kilku stopni poniżej zera do kilku powyżej. Przy wilgotności ok. 90% parownik szybko się szroni, więc odszranianie jest częste. Warto zapytać instalatora, jak dany model sobie z tym radzi, i zostawić pod jednostką miejsce na odpływ skroplin.

W porównaniu z Warszawą w Koninie jest zimą średnio o 1,3°C cieplej [L13]. Na liście 363 miast średnie minimum stycznia w Koninie (−5,5°C) jest podobne jak w Gnieźnie i Kaliszu [L14].

Na zdjęciu: sterownik ogrzewania na ścianie, zbliżenie — Ilustracja. Fot. Erik Mclean / Pexels, licencja pexels

Temperatura obliczeniowa i dobór mocy

Moc pompy liczy się na projektowe obciążenie cieplne budynku według PN-EN 12831, przy temperaturze zewnętrznej przypisanej strefie klimatycznej. Strefy mają wartości od −16°C do −24°C [L14]. Strefę dla działki odczytuje się z mapy w normie, bo granice stref nie pokrywają się z granicami gmin [L14]. Dla orientacji: MPEC Konin projektuje swoją sieć na parametry 130/71°C przy temperaturze zewnętrznej −18°C [L2]. To parametr sieci miejskiej, a nie zalecenie dla domu, ale pokazuje skalę mrozu, na którą liczy się instalacje w mieście.

Dlaczego nie dobierać mocy „z metrażu”? W Koninie dom tej samej wielkości może potrzebować bardzo różnej ilości ciepła. Plan gospodarki niskoemisyjnej podaje dla domów jednorodzinnych od 100 kWh/m² rocznie (budowane w latach 1997–2013) do 188 kWh/m² (sprzed 1966 r., bez termomodernizacji) [L15]. Różnica jest prawie dwukrotna, a to dwukrotnie inna moc i cena.

Instalacja w domu: grzejniki czy podłogówka

Pompa pracuje najlepiej przy niskiej temperaturze zasilania. Do Czystego Powietrza kwalifikuje się pompa o klasie co najmniej A++ przy 55°C [S4]. W domu z lat 70. z małymi grzejnikami żeliwnymi często trzeba wymienić część grzejników albo docieplić dom, żeby 55°C wystarczyło w najzimniejsze dni. Nowy dom można od razu zaprojektować pod niską temperaturę. W jednym z publicznych zapytań z Konina właściciel parterowego domu 91 m² z podłogówką i ociepleniem 20 cm szukał pompy ok. 5 kW [L16].

Zasilanie i taryfa

Pompa z grzałką rezerwową potrzebuje odpowiedniej mocy przyłączeniowej, a przy większych urządzeniach – trzech faz. W Koninie sprawy przyłącza prowadzi Energa-Operator, Oddział Kalisz [S31]. W mieście ponad 90% odbiorców ma już liczniki zdalnego odczytu [L3]. Pompa z buforem i sterowaniem czasowym może więc wykorzystać tańsze godziny G12: 13–15 i 22–6 [S31].

Gruntowa w rejonie kopalń

Konin i okolice to Konińskie Zagłębie Węgla Brunatnego, z odkrywkami eksploatowanymi od 1958 r. [L1]. Dla pompy gruntowej ważne jest, czy działka leży na terenie górniczym, bo wtedy prace trzeba uzgodnić z zakładem górniczym [S23]. Odwierty głębsze niż 30 m wymagają projektu robót geologicznych [S23]. W mieście organem jest Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty, a w gminach powiatu – Starosta Koniński [L20][L19].

Hałas i ustawienie jednostki

W zabudowie jednorodzinnej obowiązują limity hałasu 50 dB w dzień i 40 dB w nocy [S20]. Na osiedlach z ciasną zabudową w Koninie ustaw jednostkę z dala od okien sypialni sąsiada i nie w narożniku między ścianami, który odbija dźwięk.

Szczegóły kosztów są w cenniku, a dotacje – na stronie dofinansowania.

Koszty obu wariantów zestawiamy w cenniku, a gminy, z których przyjmujemy zapytania, na stronie obszaru działania.

Pompa ciepła gruntowa czy powietrzna – jak działa w Koninie

Pompa ciepła gruntowa czy powietrzna – skąd bierze ciepło

Konińska zima w liczbach

Temperatura obliczeniowa i dobór mocy

Instalacja w domu: grzejniki czy podłogówka

Zasilanie i taryfa

Gruntowa w rejonie kopalń

Hałas i ustawienie jednostki

Źródła (dostęp: 22.10.2026)

Zapytanie do wykonawcy

Koszty i kolejne kroki

Zamów oddzwonienie